Po raz pierwszy we współczesnej historii rząd przeznaczył spore środki pieniężne na wzmocnienie ochrony ludności i obrony cywilnej. Zatem dla władz samorządowych priorytetem stała się budowa miejsc ukrycia i schronienia. Jednym ze środków zaradczych mogą być schrony. Z takiej możliwości ochrony ludności skorzystały władze rawskiego Starostwa Powiatowego. Jest już firma zadaniowa, są już zadania wykonawcze dla firmy, lokalizacja obiektów , wycena przedsięwzięcia i są pieniądze. Bliższych informacji udzielił nam starosta rawski – Adrian Galach.

Barbara Kalinowska: Podpisano umowę wartą 2,5 mln zł. Z kim została zawarta ta umowa?

Umowa została zawarta z firmą WOJ-ART, która została wyłoniona jako wykonawca przedsięwzięcia. Wartość podpisanej umowy wynosi około 2,5 mln zł.

  Jakich zadań podejmuje się firma?

Wykonawca zobowiązał się do realizacji kompleksowego zadania obejmującego wykonanie ośmiu modułów schronowych w dwóch lokalizacjach na terenie Rawy Mazowieckiej. Nie jest to zatem wyłącznie dostawa gotowych elementów. Przedmiot zamówienia obejmuje cały proces inwestycyjny – od przygotowania dokumentacji, poprzez wykonanie robót, aż po wyposażenie, uruchomienie i przekazanie gotowych obiektów.

  Co dokładnie obejmuje zakres umowy?

Zakres umowy jest kompleksowy. Obejmuje wykonanie robót budowlanych, instalacyjnych i montażowych, a także opracowanie kompletnej dokumentacji projektowej i technicznej – koncepcyjnej, budowlanej oraz wykonawczej. W ramach zadania wykonawca odpowiada również za dostawę i montaż wyposażenia stałego, uruchomienie obiektów oraz przygotowanie i przekazanie kompletnej dokumentacji powykonawczej. Mamy więc do czynienia z realizacją obiektów w formule „zaprojektuj i wybuduj”, obejmującą wszystkie najważniejsze elementy niezbędne do ich późniejszego użytkowania.

  Gdzie powstaną schrony, które mają zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców?

Moduły schronowe zostaną wykonane w dwóch lokalizacjach: na terenie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych im. Władysława Reymonta przy ul. Reymonta w Rawie Mazowieckiej, na terenie Centrum Edukacji Zawodowej i Ustawicznej przy ul. Przemysłowej w Rawie Mazowieckiej.

Wybór tych miejsc nie jest przypadkowy. Są to obiekty oświatowe, w których na co dzień przebywa znaczna liczba osób, dlatego zwiększenie ich odporności i przygotowanie odpowiednich miejsc ochrony ma istotne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa lokalnej społeczności.

  Jak konkretnie będą usytuowane schrony w gruncie?

Moduły schronowe zostaną umieszczone minimum 1 metr pod powierzchnią gruntu. Takie usytuowanie ma istotne znaczenie dla funkcji ochronnej obiektów i zwiększenia bezpieczeństwa osób, które będą w nich przebywać w sytuacji wystąpienia zagrożenia.

Na ile osób przewidziane są pomieszczenia?

Każdy moduł będzie miał powierzchnię około 20 m² i zgodnie z przyjętymi wytycznymi, będzie przeznaczony dla 20 osób. Łącznie osiem modułów zapewni więc miejsca ochrony dla około 160 osób.

  Skąd Powiat pozyskał środki na realizację tego przedsięwzięcia?

Środki na realizację inwestycji zostały pozyskane w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Pozyskanie zewnętrznego finansowania pozwoliło Powiatowi Rawskiego na realizację inwestycji, która bez tego rodzaju wsparcia stanowiłaby znacznie większe obciążenie dla budżetu samorządu.

 To pierwsza taka inwestycja w powiecie rawskim od lat 60. Wcześniej takich obiektów w Rawie nie było?

Tak. Jest to pierwsza tego typu inwestycja w powiecie rawskim od lat 60. XX wieku. Wcześniej w Rawie Mazowieckiej nie funkcjonowały typowe budowle schronowe odpowiadające obecnym wymaganiom. Istniały natomiast pomieszczenia w jednym z budynków przy ul. Słowackiego, które określano jako miejsca schronienia. Obecnie nie spełniają one jednak wymogów ustawowych pozwalających na pełnienie funkcji schronu. Tym bardziej istotne jest, że po wielu dekadach w powiecie ponownie powstaje infrastruktura służąca bezpośrednio ochronie ludności.

  Co gwarantują budowane obiekty ochrony zbiorowej ludności?

Moduły schronowe projektowane są w formule dual use, czyli podwójnego zastosowania. W sytuacji zagrożenia będą mogły pełnić funkcję miejsc ochrony ludności. Mają zapewniać schronienie między innymi przed skutkami nalotów dronów, odłamkami, spadającymi elementami konstrukcji, silnym wiatrem czy innymi zdarzeniami stwarzającymi zagrożenie dla życia i zdrowia. Jednocześnie w okresach, w których nie występuje zagrożenie, pomieszczenia będą mogły być wykorzystywane przez szkoły do celów technicznych i gospodarczych. Takie rozwiązanie pozwala połączyć funkcję bezpieczeństwa z codziennym wykorzystaniem infrastruktury, dzięki czemu obiekty nie pozostają niewykorzystane w czasie pokoju.

  Przed jakimi zagrożeniami chronią schrony w przypadku bezpośredniego zagrożenia wojennego?

Obiekty mają zapewniać ochronę przede wszystkim przed zagruzowaniem, spadającymi elementami budynków, odłamkami amunicji oraz ostrzałem z broni małokalibrowej. Ich zadaniem jest przede wszystkim zwiększenie szans na bezpieczne przetrwanie osób znajdujących się w obiekcie w sytuacji wystąpienia bezpośredniego zagrożenia. Nie należy oczywiście traktować ich jako obiektów zapewniających ochronę przed każdym możliwym rodzajem zagrożenia. Ich funkcja jest określona przez przyjęte parametry techniczne i przeznaczenie.

  Jak będą wyposażone pomieszczenia, aby umożliwić dłuższe przetrwanie? Czy będą służyły tylko w czasie działań wojennych?

Moduły zostaną wyposażone w rozwiązania umożliwiające ich funkcjonowanie również w sytuacji ograniczenia dostępu do podstawowej infrastruktury. Przewidziano między innymi wentylację, suche sanitariaty oraz zasilanie awaryjne. Tego rodzaju budowle mają przede wszystkim pełnić funkcję miejsc ukrycia i zapewniać schronienie przez okres sięgający kilku dni, w zależności od rodzaju i skali zagrożenia. Ich zastosowanie nie musi ograniczać się wyłącznie do sytuacji konfliktu zbrojnego. Mogą być wykorzystywane również w przypadku innych zdarzeń nadzwyczajnych, w których konieczne jest czasowe zapewnienie ludziom bezpiecznego miejsca – na przykład podczas wystąpienia gwałtownych zjawisk pogodowych czy innych sytuacji kryzysowych.

  Kiedy inwestycja zostanie zakończona?

Zgodnie z zawartą umową inwestycja musi zostać zakończona do 30 listopada 2026 roku. Po zakończeniu prac obiekty zostaną uruchomione i przekazane do użytkowania zgodnie z obowiązującymi procedurami.

  Czy planowana jest próbna akcja sprawdzająca funkcjonalność obiektów? Czy mieszkańcy Rawy i powiatu będą mogli je zobaczyć?

Po zakończeniu inwestycji i uruchomieniu obiektów będzie możliwość ich obejrzenia. Warto również przeprowadzić działania pozwalające pracownikom placówek oraz odpowiednim służbom zapoznać się z zasadami funkcjonowania modułów i ich wyposażeniem. Istotne jest bowiem nie tylko samo wybudowanie obiektów, ale również przygotowanie ich do właściwego wykorzystania w sytuacji zagrożenia. Jeżeli będzie to możliwe organizacyjnie i formalnie, zasadne byłoby również umożliwienie mieszkańcom zapoznania się z tego typu infrastrukturą, ponieważ edukacja i świadomość zasad zachowania w sytuacji kryzysowej są równie ważne jak sama infrastruktura ochronna.

  Czy w województwie łódzkim również podejmowane są takie inwestycje?

Tak. Kilka jednostek samorządu terytorialnego na terenie województwa łódzkiego również podjęło się realizacji inwestycji związanych z tworzeniem lub modernizacją miejsc ochrony ludności. Jest to element szerszego procesu odbudowy i wzmacniania systemu ochrony ludności w Polsce.

W dzisiejszych czasach ten kierunek działań jest szczególnie ważny…

Przez wiele lat tego rodzaju infrastruktura nie była rozwijana w takim zakresie, dlatego obecnie szczególnie ważne jest tworzenie realnych, dostępnych i możliwych do wykorzystania miejsc schronienia. Inwestycja realizowana przez Powiat Rawski wpisuje się w ten kierunek. Jej znaczenie wykracza poza samą budowę ośmiu modułów – jest to również krok w kierunku odbudowy lokalnego systemu ochrony ludności i zwiększenia odporności mieszkańców na sytuacje kryzysowe.

Rozmawiała:  Barbara Kalinowska